‌ حفاظت‌ در مقابل‌ خطرات‌ وسايل‌ انتقال‌ نيرو

مقررات‌ كلي‌

در تهيه‌ و ساخت‌ حفاظ‌ها بايد نكات‌ زير مراعات‌ گردد.

الف‌ - عمل‌ آنها موثر و قابل‌ اطمينان‌ باشد.

ب‌ - از دسترسي‌ به‌ قسمت‌هاي‌ خطرناك‌ ماشين‌ در موقع‌ كار جلوگيري‌ نمايد.

ج‌ - براي‌ متصدي‌ دستگاه‌ در هنگام‌ كار ناراحتي‌ و مانعي‌ ايجاد نكند.

د - حتي‌ الامكان‌ موجب‌ نقصان‌ محصول‌ نگردد.

هـ- عمل‌ آن‌ بطور خودكار يا با حداقل‌ كوشش‌ انجام‌ گيرد.

و - متناسب‌ با نوع‌ ماشين‌ و كار آن‌ انتخاب‌ شود.

ز - مانع‌ روغن‌ كاري‌ - آزمايش‌ - تنظيم‌ و تعمير ماشين‌ نگردد.

ح‌ - بر حسب‌ نوع‌ ماشين‌ و شرائط‌ كار آن‌ دوام‌ و استقامت‌ لازم‌ را دارا باشد.

ط‌ - داراي‌ ناهمواري‌ - زبري‌ زواياي‌ برنده‌ و زوائد تيز نباشد تا ايجاد خطراتي‌ ننمايد.

ي - بالاخره‌ حفاظ‌ بايد به‌طرزي‌ تهيه‌ شده‌ باشد كه‌ از بروز هر گونه‌ خطري‌ جلوگيري‌نمايد.

جنس‌ حفاظ‌ها

حفاظ‌ها يا پوشش‌ها ممكن‌ است‌ از مصالح‌ زير ساخته‌ شده‌ باشند.

الف‌ - از اجزاي‌ فلزي‌ - قطعات‌ ريختگي‌ - ورق‌ آهن‌ پر يا مشبك‌ - فلز رخدار يا توري‌ فلزي‌ كه‌ روي‌ قابي‌ از نبشي‌ لوله‌ يا ميله‌ سوار شده‌ باشد.

ب‌ - از چوب‌ - پلاستيك‌ يا مصالح‌ ديگري‌ كه‌ مناسب‌ با وضع‌ كار باشد.

بقیه در ادامه مطلب

نصب‌

كليه‌ حفاظ‌ها بايد بطور محكم‌ به‌ ماشين‌ يا كف‌ كارگاه‌ يا به‌ ديوار يا به سقف‌ نصب‌ شده‌ و در موقع‌ كار ماشين‌ حتماً در محل‌ خود قرار گرفته‌ باشند.

قاب‌ و پوشش‌ آن‌

براي‌ ساختمان‌ حفاظ‌ها لازم‌ است‌ مقررات‌ ذيل‌ رعايت‌ گردد:

الف‌ - حفاظ‌هاي‌ كوچك‌

حفاظ‌ كوچك‌ حفاظي‌ را گويند كه‌ ارتفاع‌ آن‌ از سطح‌ زمين‌ از 75 سانتيمتر كمتر بوده‌ و سطح‌ آن‌ از يك‌ متر مربع‌ تجاوز نكند قاب‌ اين‌ نوع‌ حفاظ‌ها بايد حداقل‌ از ميله‌ گرد 10 ميليمتري‌ يا نبشي‌ 3*20*20 ميليمتر يا از نيمرخهاي‌ ديگر كه‌ داراي‌ مقاومت‌هايي‌ نظير آنها باشند ساخته‌ شود.

ب - حفاظ‎هاي قيددار

براي‌ تامين‌ استحكام‌ و جلوگيري‌ از لرزش‌ اين‌ نوع‌ حفاظ‌ها بايستي‌ تعداد لازم‌ قيد و وسايل‌ اتصال‌ حفاظ‌ به‌ ماشين‌ و ساختمان‌ را در تمام‌ ارتفاع‌ در نظر گرفت‌ در هر صورت‌ فاصله‌ اين‌ قيدها نبايد از 90 سانتيمتر تجاوز كند.

حفاظ‌هايي‌ كه‌ ابعاد آنها بيشتر از ابعاد ماده‌ 5 باشد قاب‌ آنها بايستي‌ حداقل‌ از ميله‌‎گرد اينچ‌ يا از نبشي‌ 3*25*25 ميليمتر يا از نيمرخ‌هاي‌ ديگري‌ كه‌ داراي‌ مقاومتي‌ نظير آنها باشند ساخته‌ شود.

ج‌ - حفاظ‌هاي‌ بدون‌ قيد

در موقعي‌ كه‌ حفاظ‌ بدون‌ قيد روي‌ زمين‌ يا سكوي‌ كار نصب‌ شده‌ قاب‌ حفاظ‌ را ممكن‌ است‌ از نبشي‌ 4 يا لوله‌ اينچ‌ يا نيمرخهاي‌ ديگري‌ كه‌ مقاومتي‌ نظير آنها دارند تهيه‌ نمود.

حفاظ‌هاي‌ مكعبي‌ شكل‌ بايستي‌ لااقل‌ چهارگوشه‌ آن‌ داراي‌ پايه‌هاي‌ قوي‌تري‌ باشند كه‌ بتوان‌ به‌ آساني‌ آنها را به‌ زمين‌ محكم‌ كرد.

حفاظ‌هاي‌ استوانه‌ شكل‌ بايد حداقل‌ به‌وسيله‌ 3 پايه‌ به‌ زمين‌ متصل‌ شوند.

حفاظ‌ تسمه‌هاي‌ افقي‌ سقفي‌

ماده‌ 12:قاب‌ حفاظ‌ تسمه‌ يا زنجير كابل‌ افقي‌ كه‌ در ارتفاع‌ بيش‌ از 6/2 متر از كف‌ كارگاه‌ يا سكوي‌ محل‌ كار قرار گرفته‌ بايد از نبشي‌هايي‌ با حداقل‌ ابعاد زير ساخته‌ شده‌ باشد.

الف‌ - نبشي‌ 5*25*25 ميليمتر براي‌ كابل‌ها زنجير و يا تسمه‌هايي‌ كه‌ عرض‌ آنها كمتر از 25 سانتيمتر باشد.

ب‌ - نبشي‌ 6*40*40 ميليمتر براي‌ تسمه‌هايي‌ كه‌ عرض‌ آنها بين‌ 25 تا 35 سانتيمتر باشد.

ج‌ - نبشي‌ 6*50*50 ميليمتر براي‌ تسمه‌هايي‌ كه‌ عرض‌ آنها بين‌ 35 تا 60 سانتيمتر باشد.

د - نبشي‌ 10*80*80 ميليمتر براي‌ تسمه‌هايي‌ كه‌ عرض‌ آن‌ بيش‌ از 60 سانتيمتر باشد.

ماده‌ 13: قاب‌ حفاظ‌هايي‌ كه‌ از تسمه‌هاي‌ آهني‌ درست‌ شده‌ باشد بايد حداقل‌ داراي‌ ابعاد زير باشد.

الف‌ - 6*38 ميليمتر براي‌ كابل‌ و زنجير و همچنين‌ تسمه‌هايي‌ كه‌ عرض‌ آن‌ تا 25 سانتيمتر باشد.

ب‌ - 8*50 ميليمتر براي‌ تسمه‌هايي‌ كه‌ عرض‌ آنها از 25 تا 35 سانتيمتر باشد.

ج‌ - 10*50 ميليمتر براي‌ تسمه‌هايي‌ كه‌ عرض‌ آنها از 35 تا 60 سانتيمتر باشد.

د - 10*65 ميليمتر براي‌ تسمه‌هايي‌ كه‌ عرض‌ آنها بيش‌ از 60 سانتيمتر باشد.

ماده‌ 14:كليه‌ حفاظ‌ها بايد مجهيز به‌ تعداد كافي‌ قيد و اتصال‌ لازم‌ براي‌ تامين‌ استحكام‌ و مقاومت‌ باشد.

فصل ششم - پوشش قاب‎ها

ماده‌ 15:اگر پوشش‌ حفاظ‌ها از ورق‌ آهن‌ ساخته‌ شود بايد حداقل‌ داراي‌ 8/0 ميليمتر ضخامت‌ باشد براي‌ ورق‌هاي‌ مشبك‌ حداقل‌ يك‌ ميليمتر و براي‌ ورق‌هاي‌ رخ‌ داده‌ شده‌ حداقل‌ 25/1 ميليمتر ضخامت‌ در نظر گرفته‌ شود و اگر از توري‌هاي‌ فلزي‌ ساخته‌ شده‌ باشد قطر مفتول‌هاي‌ آن‌ حداقل‌ 5/1 ميليمتر باشد.

ماده‌ 16:بجاي‌ پوشش‌هاي‌ ذكر شده‌ در ماده‌ 15 مي‌توان‌ پوشش‌هايي‌ از نوع‌ و جنس‌ ديگر و با مقاومتي‌ معادل‌ مقاومت‌ پوشش‌هاي‌ مذكور براي‌ همان‌ مقدار سطح‌ حفاظ‌ بكار برد.

توري‌هاي‌ فلزي‌

توري‌هاي‌ فلزي‌ بايد طوري‌ ساخته‌ شده‌ باشند كه‌ مفتول‌هاي‌ آن‌ در نقاط‌ تقاطع‌ به‌وسيله‌ جوش‌ دادن‌ يا لحيم‌ كردن‌ يا گالوانيزه‌ كردن‌ بطور محكم‌ بهم‌ متصل‌ شده‌ باشند مگر آنكه‌ داراي‌ چشمه‌هاي‌ لوزي‌ يا چهارگوش‌ به‌ ابعاد كمتر از 20 ميليمتر بوده‌ و قطر مفتول‌ آن‌ 2 ميليمتر باشد.

نصب‌

ماده‌ 18:  شبكه‌هاي‌ فلزي‌ بايد به‌وسيله‌ پرچ پيچ و مهره‌- جوش‌ يا جوش‌ نقطه‌ به‌ آهن‌ نبشي‌ قاب‌ حفاظ‌ بطور محكم‌ نصب‌ شده‌ باشند.

ماده‌ 19: براي‌ توري‌هايي‌ كه‌ از مفتول‌ 2 ميليمتر درست‌ شده‌ و چشمه‌هاي‌ آن‌ بيشتر از 20 ميليمتر نمي‌باشد و همچنين‌ براي‌ توري‌هاي‌ ضخيم‌تر مي‌توان‌ از قاب‌هاي‌ مفتولي‌ يا لوله‌اي‌ استفاده‌ كرده‌ و توري‌ را دور آن‌ بگردانند مي‌توان‌ روي‌ قسمت‌ پيچيده‌ شده‌ را از ورق‌ خم‌ كرده‌ پوشانيده‌ و يا به‌وسيله‌ بست‌ توري‌ را به‌ قاب‌ محكم‌ نمود.

چشمه‌هاي‌ توري‌ فلزي‌

در موقعي‌ كه‌ حفاظ‌ها يا حصارها با قسمت‌ متحرك‌ ماشين‌ بيش‌ از 10 سانتيمتر فاصله‌ ندارد ابعاد چشمه‌ توري‌ها نبايد بيش‌ از 6 ميليمتر باشد.

در صورتي كه فاصله بين حفاظ و قسمت متحرك ماشين بيش از 10 سانتيمتر باشد سطح چشمه‎ها يا سوراخ‎ها نبايد از 13 سانتيمتر مربع تجاوز كند.

ارتفاع‌ حفاظ‌ها

ارتفاع‌ حفاظ‌هاي‌ نرده‌اي از‌ كف‌ كارگاه‌ (غير از موارد استثنايي‌ و شرائط‌ خاص‌) نبايستي‌ كمتر از 80/1 متر باشد.

فاصله‌ بين‌ حفاظ‌ها از كف‌ كارگاه‌

در صورتي‌ كه‌ خطر تماس‌ و برخورد با قسمت‌هاي‌ متحرك‌ ماشين‌ در پيش‌ نباشد بهتر است‌ براي‌ تامين‌ نظافت‌ محوطه‌ كارگاه‌ فاصله‌اي‌ به‌ ارتفاع‌ تقريبي‌ 15 سانتيمتر بين‌ قسمت‌ تحتاني‌ حفاظ‌ و كف‌ كارگاه‌ پيش‌بيني‌ شود.

حفاظ‌ براي‌ وسايل‌ ناقل‌ نيرو (ترانسميسيون‌):

تاسيسات‌ انتقال‌ حركت‌ در محوطه‌ بسته‌

وقتي‌ كه‌ محورهاي‌ انتقال‌ - تسمه‌ها - فلكه‌ها در محوطه‌ بسته‌ مانند زير زمين‌ كانال‌هاي‌ روبسته‌ يا اطاق‌هاي‌ جداگانه‌ قرار داشته‌ باشند در صورتي‌ كه‌ واجد شرايط‌ زير باشند احتياجي‌ به‌ حفاظ‌ گذاري‌ ندارند.

الف‌ - درب‌ ورودي‌ زيرزمين‌ يا كانال‌ها قابل‌ قفل‌ شدن‌ بوده‌ تا بتوان‌ از ورود اشخاص‌ غير مجاز جلوگيري‌ نمود.

ب‌ - ارتفاع‌ آزاد راهرو از كف‌ تا سقف‌ يا قطعات‌ متصل‌ به‌ سقف‌ كمتر از 70/1 متر نباشد.

ج‌ - زير زمين‌ داراي‌ روشنايي‌ كافي‌ بوده‌ و كف‌ محل‌ آن‌ خشك‌ و هموار باشد تا مزاحمتي‌ براي‌ عبور و مرور ايجاد ننمايد.

د - محل‌ عبور كارگران‌ مامور روغن‌ كاري‌ طوري‌ محافظت‌ شده‌ باشد كه‌ از بروز هر نوع‌ حادثه‌ جلوگيري‌ بعمل‌ آيد.

محورهاي‌ ناقل‌ حركت‌ (ترانسميسيون‌)

حفاظ‌ محورهاي‌ ناقل‌ افقي‌

ماده30:تمام قسمت‎هاي لخت ميله‎ها و محورهاي ناقل كه در ارتفاعي كمتر از 60/2متر از كف كارگاه يا سكوي محل‎كار قراردارند (به استثناي محل‎هاي مخصوص گريسكاري يا محل تنظيم درموقع كار) بايد طبق قسمت اول اين آيين‎نامه با وسايل زير حفاظ‎گذاري شود.

الف - به وسيله پوششي كه محور ناقل را از هر طرف احاطه كرده باشد.

ب - به وسيله پوشش‎هاي سپري شكل كه بالا و دو طرف يا زير و دو طرف محور ناقل را به تقتقيات محل نصب بپوشانند ابعاد محفظه‎ها در مورد محورهاي ناقل سقفي بايد حداقل‌ دو برابر قطر محور انتخاب‌ شود و در محورهاي‌ ناقل‌ زميني‌ ارتفاع‌ زير محفظه‌ تا كف‌ كارگاه‌ نبايد كمتر از 15 سانتيمتر باشد.

ماده‌ 31: حفاظ‌هاي‌ محورهاي‌ ناقل‌ افقي‌ هم‌ بايد طبق‌ مقررات‌ فصل‌ اول‌ تا چهاردهم‌ اين‌ آيين‌نامه‌ باشند. همچنين‌ ممكن‌ است‌ براي‌ اين‌ كار نرده‌هايي‌ كه‌ 30 تا 50 سانتيمتر از اجزاء متحرك‌ فاصله‌ داشته‌ باشند بكار برد.

فصل‌ چهارم‌ - كليه‌ محورهاي‌ ناقل‌ كه‌ زير ماشين‌ قرار دارند

ماده‌ 33: كليه‌ محورهاي‌ ناقل‌ كه‌ در زير ماشين‌ها قرار گرفته‌اند بايد داراي‌ روپوشي‌ باشند كه‌ كاملاً آنرا بپوشانند ممكن‌ است‌ از روپوشهاي‌ سپري‌ شكل‌ نيز استفاده‌ نمود.

ماده‌ 34: اگر محور ناقل‌ نزديك‌ كف‌ كارگاه‌ قرار گرفته‌ باشد كناره‌ حفاظ‌ سپري‌ شكل‌ آن‌ بايد تا فاصله‌ 15 سانتيمتري‌ كف‌ كارگاه‌ ادامه‌ پيدا كند.

ماده‌ 35: كناره‌ حفاظ‌ سپري‌ شكل‌ بايد حداقل‌ به‌ اندازه‌ قطر محور انتقالات‌ پايين‌تر از زير محور بوده‌ و در هر صورت‌ اين‌ اندازه‌ نبايستي‌ كمتر از پنج‌ سانتيمتر باشد.

ماده‌ 36: حفاظ‌ها بايد طبق‌ مقررات‌ فصل‌ اول‌ تا چهارم‌ اين‌ آيين‌نامه‌ تهيه‌ شوند. (حفاظ‌ محورهاي‌ ناقل‌ عمودي‌ يا مورب‌)

ماده‌ 37: كليه‌ محورهاي‌ ناقل‌ قائم‌ يا مورب‌ كه‌ حداقل‌ تا ارتفاع‌ 6/2 متر از كف‌ كارگاه‌ يا سكوي‌ كار قرار دارند بايستي‌ طبق‌ مقررات‌ مواد 2 تا 8 حفاظ‌ ثابت‌ گذاشته‌ شده‌ يا محصور گردند (به‌ جز محل‌هاي‌ مخصوص‌ سرويس‌ محورها)

فصل‌ پنجم‌ - حفاظت‌ انتهاي‌ محورها

ماده‌ 38: انتهاي‌ برجسته‌ محورهاي‌ ناقل‌ بايد به‌ وسيله‌ كلاهك‌هاي‌ حفاظتي‌ پوشانده‌ شود.

فصل‌ ششم‌ - پيوست‌ها (اتصالات‌ محورها)

ماده‌ 39: پيوست‌هاي‌ ساده‌ بايد استوانه‌ شكل‌ و بدون‌ هيچگونه‌ زائده‌ و برآمدگي‌ باشند.

ماده‌ 40: پيوست‌هاي‌ محورهاي‌ ناقل‌ كه‌ تا ارتقاي‌ 60/2 متر يا كمتر از كف‌ كارگاه‌ يا سكوي‌ محل‌ كار قرار گرفته‌اند بايد به‌ طور مناسب‌ حفاظ‌ گذاري‌ شوند.

فصل‌ هفتم‌ - پ